سنگهای کلیه از رسوبات سختی هستند که معمولاً به علت غلظت بالای املاح و نمک در ادرار به وجود میآیند. در بیشتر مواقع حرکت سنگ های کلیوی با درد شدید همراه است.
سنگ کلیه تا زمانی که از دیواره کلیه جدا نشود و حرکت نکند، هیچ علامتی ندارد و فرد مبتلا غالباً دردی احساس نمیکند. مشکل از زمانی آغاز میشود که سنگ در کلیه جابهجا میشود یا به سمت لولهای که هر کلیه را به مثانه وصل میکند به راه میافتد. آن زمان است که درد و سایر علائم آغاز میشود.
علائم حرکت سنگ کلیه برای دفع
احساس درد شدید در پهلوها، پشت و زیر دنده و حتی گاهی درد شدید در شکم
سوزش ادرار
تکرر ادرار
کم شدن ادرار
تیره شدن یا صورتی و قرمز شدن رنگ ادرار
کم شدن حجم ادرار
تهوع و استفراغ
تب و لرز در مواقعی که سنگ کلیه با عفونت همراه است
انواع سنگهای کلیه
سنگ های کلسیمی
سنگهای کلسیمی دو نوعاند: یک نوع سنگ کلسیمی اگزالات و نوع دیگر سنگ کلسیمی فسفات.
اگزالات یک ماده طبیعی است؛ این ماده علاوه بر اینکه در برخی غذاها وجود دارد، در کبد هم تولید میشود. برخی سبزیجات، میوهها، آجیل ها و مغز تنقلات و شکلاتها حاوی مقدار زیادی اگزالات هستند همچنین مصرف ویتامین D نیز میتواند مقدار این ماده را افزایش دهد.
سنگ های استراویتی
این نوع سنگ کلیه بر اثر عفونت ایجاد میشود؛ مثل عفونت دستگاه ادراری. این سنگها میتوانند به سرعت بزرگ شوند و معمولاً اندازه بزرگی دارند؛ به همین دلیل حرکت نمیکنند و علامت زیادی ندارند.
سنگ اسید اوریکی
سنگهای اسید اوریکی معمولاً بر اثر کمبود آب تشکیل میشوند و کسانی که مایعات کمی مینوشند و در مقابل بدنشان آب زیادی از دست میدهد در معرض این نوع سنگ کلیه هستند. همچنین افرادی که پروتئین زیادی مصرف میکنند یا اسید اوریک خون بالا (نقرس) دارند هم ممکن است به این نوع سنگ کلیه دچار شوند.
سنگ سیستینی
این نوع سنگ بر اثر یک اختلال ارثی ایجاد میشود که در آن، ماده خاصی به نام سیستین در بدن فرد مبتلا بیشتر از حد معمول در ادرار دفع میشود.
تشخیص سنگ کلیه
سونوگرافی ، رادیوگرافی های ساده و رنگی و همچنین سی تی اسکن از روش های رایج تشخیصی سنگ کلیه در بیماران میباشد. سونوگرافی ساده، ارزان و سریع انجام شده ودر بیش از90درصد موارد تشخیصی میباشد. در مواردی که نتایج سونوگرافی ابهام داشته باشد از رادیوگرافی رنگی و یا سی تی اسکن استفاده میشود.
درمان سنگ کلیه
اگر سنگ تشکیلشده کوچک باشد با نوشیدن آب زیاد در حد دو سه لیتر در روز و تجویز دارو از سوی پزشک برطرف میشود. اما در صورتی که سنگ بزرگتر از پنج میلیمتر باشد، با نظر پزشک برای درمان آن تصمیمگیری میشود که گاهی اوقات با استفاده از دستگاه های سنگ شکن و یا در موارد حاد با عمل جراحی باز یا بسته قابل درمان است.