مشکل تنگی مجرای ادراری در اثر ایجاد شدن بافت همبند جای زخم به وجود میآید. ایجاد این بافت یا اسکار موجب تنگ شدن لولهای به نام میزراه یا مجرای ادراری میشود که ادرار را از بدن به بیرون منتقل میکند.تنگی مجرای ادراری به بیماریهای مختلفی همچون التهاب یا عفونت دستگاه ادراری دامن میزند. تنگی مجرای ادراری در مردان شایعتر است.
تنگی مجرای ادراری بر اساس محل تنگ شدن در امتداد مجرای ادراری طبقه بندی میشود:
تنگی قدامی: تنگی در بخش پیشین مجرای ادراری است که از سر آلت تناسلی شروع میشود و تا محل اتصال به پروستات ادامه دارد؛
تنگی خلفی: تنگی در بخش عقب مجرای ادراری است که از میان غده پروستات و پرینه میگذرد
تنگی کل مجرای ادراری: کل میزراه یا مجرای ادرار تنگ میشود.
نشانههای تنگی مجرای ادراری
ضعیف شدن جریان ادرار یا کاهش حجم ادرار
تکرر یا فوریت ادراری
احساس تخلیه نشدن کامل مثانه پس از ادرار کردن
شروع و متوقف شدن مکرر جریان ادرار
احساس درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
ناتوانی در کنترل کردن ادرار یا بیاختیاری
احساس درد در لگن یا پایین شکم
خروج ترشحات از میزراه
دردناک و متورم شدن آلت تناسلی
وجود خون در ادرار یا مایع منی
تیره شدن ادرار
ناتوانی در ادرار کردن: این مشکل بسیار جدی است و به درمان فوری نیاز دارد.
دلایل تنگی مجرای ادراری چیست؟
شکستگی لگن
ورود سوند
قرار گرفتن در معرض اشعههای رادیواکتیو
جراحی پروستات
بزرگ شدن (هایپرپلازی) خوشخیم پروستات
شدت تنگی مجرای ادرار
تنگی مجرای ادراری چند مرحله به شرح زیر دارد:
تنگی خفیف: تنگی میزراه در مرحله اولیه خفیف است و فقط باعث ناراحتی جزئی یا کمی مشکل در تخلیه ادرار میشود. درمان در این مرحله شامل تغییر در سبک زندگی میشود؛ برای مثال به بیماران توصیه میشود که مایعات بیشتری بنوشند یا داروهایی را برای کاهش التهاب یا عفونت مصرف کنند.
تنگی متوسط: وقتی تنگی بیشتر میشود، ادرار کردن برای بیمار سختتر میشود.انجام عملهایی مانند دیلاتاسیون، یعنی گشاد کردن میزراه با استفاده از ابزار، یا یورتروپلاستی، یعنی عمل جراحی برای بازسازی میزراه، در این مرحله ضرورت مییابد.
تنگی شدید: میزراه در مراحل پیشرفته تنگی مجرای ادراری تقریباً به طور کامل مسدود میشود و در نتیجه بیمار نمیتواند ادرار کند. این وضعیت یک مورد اورژانسی است و به مداخله درمانی فوری، مانند گذاشتن سوند یا جایگذاری لوله سوپراپوبیک نیاز دارد.
تنگی مجرای ادرار چگونه تشخیص داده میشود؟
مرور علائم و پرونده پزشکی
میتوانید علائم اشارهشده را خودتان گزارش بدهید. پزشک سؤالاتی را درباره بیماریهای پیشین و عملهایی که در گذشته انجام دادهاید، مطرح میکند تا به وجود یک یا چند مورد از عاملهای خطر پی ببرد؛
انجام معاینه بالینی
پزشک به کمک معاینه بالینی ساده ناحیه آلت میتواند تنگی مجرای ادرار را تشخیص بدهد.
یورتروگرافی رتروگراد (RGU)
عملی است که برای تشخیص تنگی مجرای ادراری، آسیبدیدگیها و ناهنجاریهای دیگر انجام میشود. متخصص رادیولوژی ماده حاجب را از طریق سوند درون مجرای ادرار تزریق میکند، سپس همانطور که ماده حاجب در مجرا در جریان است، عکس رادیوگرافی گرفته میشود؛
سیستوسکوپی
متخصص رادیولوژی لوله کوچک مجهز به دوربینی را وارد بدن میکند تا بتواند داخل مثانه و میزراه را ببیند. سیستوسکوپی مستقیمترین روش برای بررسی تنگی مجرای ادراری است؛
اندازهگیری سرعت جریان هنگام ادرار کردن
تجزیه و تحلیل ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی ادرار
اندازهگیری دهانه میزراه
انجام آزمایش برای تشخیص سوزاک و کلامیدیا